Antik Mısır’ı düşündüğümüzde zihnimizde hemen o görkemli piramitler, altın tahtlar ve tanrı-krallar canlanır.
Bir de şu yaygın kanı: “Firavunlar çok uzun yaşardı.” Özellikle Ramses’in 90’lı yaşlara kadar hüküm sürmesi, insana “Acaba Mısırlılarda bir sır mı vardı?” dedirtiyor.
Peki gerçek neydi?
Doğrusunu söylemek gerekirse, Antik Mısır’da ortalama yaşam süresi doğumda 19 ila 35 yıl arasındaydı.
Bu rakam kulağa dramatik geliyor ama işin püf noktası bebek ve çocuk ölümlerinde gizli.
Çocukluğu atlatan bir Mısırlı 30-40’lı yaşlara kadar yaşayabiliyordu.
Fakat 50’sini görmek bile çoğu insan için lüks sayılıyordu.
Firavunlar ise bu tablonun belirgin istisnasıydı.
Neden mi?
Çünkü onlar halktan çok daha iyi koşullara sahipti.
En kaliteli yiyecekler, temiz su, saray hijyeni, özel hekimler ve ağır iş yükünden uzak bir hayat...
Halk Nil’in getirdiği parazitler, sıtma, dizanteri ve inşaat işçiliğiyle boğuşurken; firavunlar bol et, meyve, bal ve dinlenmenin tadını çıkarıyordu.
Dönemin en ileri tıbbi bilgisi de zaten onların emrindeydi.
Bu ayrıcalığın en çarpıcı örneği hiç şüphesiz Ramses II. Yaklaşık 90-91 yıl yaşadı ve 66 yıl boyunca Mısır’ı yönetti.
Artrit, damar sertliği gibi yaşlılık hastalıklarıyla mücadele etse de, o dönem için adeta rekor kırdı.
Bazı yüksek rahipler ve soylular da 70-80’lere ulaşabiliyordu.
Tabii istisnalar yok değildi; ünlü Tutankhamun gibi genç yaşta ölen firavunlar da tarihe geçti.
Özetle, firavunların uzun ömrü ne piramitlerin enerjisiyle ne de gizli bir iksirle ilgiliydi.
Mesele tamamen sınıfsal ayrıcalıktı.
İktidar ve refah, üç bin yıl önce de en etkili “uzun yaşam garantisi” idi.
Bugün modern tıp ve imkanlarla ortalama ömrümüz 70-80’lere dayanmışken, firavunların hikâyesi bize ilginç bir ayna tutuyor: Şartlar ne kadar iyiyse, ömür de o kadar uzuyor.
“Firavunlar uzun yaşarmış” lafı doğru; ama asıl doğrusu şu: Firavun oldukları için uzun yaşarlardı.
